Back To Top

23 Temmuz 2022

1600 yıllık Ayasofya kilisesi 700 yıldır camii olarak hizmet veriyor

By
  • 0

1600 yıllık Ayasofya kilisesi 700 yıldır camii olarak hizmet veriyor

ZONGULDAK Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde birinci inşa edilen Ayasofya Kilisesi olarak bilinen ve Orhangazi’nin fetihleri sonrası Orhangazi Camii ismini alan tarihi yapı 1600 yıldır ayakta duruyor.

İstanbul’da ki Ayasofya Kilisesi’nden evvel Roma İmparatoru 2. Theodosius devrinde Kdz. Ereğli’de inşa edilen ve 9 Ayasofya Kilisesi’nden biri olan tarihi yapı 700 yıldan fazla vakittir camii olarak hizmet veriyor.

Kdz. Ereğli ilçesinde Türk lisanı ve Edebiyatı öğretmenliği yapan mahallî tarih araştırmacısı Recep Çetin, bu mescidinin Orhangazi’nin bölgeyi fethinden sonra kiliseden mescide dönüştürülen iki kıymetli yapıttan biri olduğunu söyledi. 9 Ayasofya Kilisesi ortasında birinci inşa edilen olma özelliği bulunan ve bugün Orhangazi ismi ile hizmet veren tarihi yapıya gerekli değerin gösterilmesini isteyen Çetin gazetecilere yaptığı açıklamada şu değerlendirmelerde bulundu: “Şu an avlusunda bulunduğumuz camii yaklaşık 1600 yıl kadar evvel 408-450 yılları ortasında imparatorluk yapmış olan II. Theodosius periyodunda kilise olarak inşa edilmiş bir mabet. O günkü ismiyle burası Hagia Sophia, Ayasofya günümüzdeki ismiyle. Türkiye çapında 9 tane Hagia Sophia, Ayasofya ismiyle belirtilen kiliseler ve sonrasında Anadolu’daki Türk hakimiyeti sonrasında bunların da çeşitli isimler ile mescide dönüştürüldüklerini biliyoruz. Burasını isim olarak değerlendirdiğimizde Kdz. Ereğli bizim yaptığımız araştırmalarda en son Türk İslam fethini Orhangazi periyodunda yaşamıştır. Orhangazi 1281-1361 yılları ortasında yaşamış bir padişahımızdır. Onun oğlu Süleyman Paşa devrinin ve yeniden o periyodun Akçakoca bölgesindeki Konuralp, Düzce istikametindeki hizmetlerini biliyoruz, okuyoruz kaynaklardan. Kdz. Ereğli’de yeniden Orhangazi devrinde bir fetihleştirmeye gidildiğine dair rastgele bir kaynakta ‘şu tarihte, şu günde bir fethin, bir savaşın olduğunu’ göremesek bile bu manada yaklaşık tabirler tekrar kaynaklarda bulunmaktadır. Orhan Gazi’nin Ereğli fethi bizim yaptığımız araştırmalarda kuşku götürmez bir gerçektir. Orhan Gazinin 1300’lü yıllarda Kdz. Ereğli’ye bir ziyaretinin fetih sonrasında olmalı. Kumandanların buradaki sürecini düşünelim; fetihleştirme hareketini düşünelim, Süleyman paşanın ve Konur Alp’in bilhassa Orhan Gazi’nin Ereğli’ye gelmesinin sonrasında ve Ereğli’de hacı baba olarak halkın tabir ettiği ve sonraki yıllarda Bartınlı İbrahim Hamdi’nin Atlas kitabında da belirttiği üzere Seyyid Nasrullah Efendi olarak ismini zikrettiği bir zat ile Ereğli’de karşılaşıyor. Orhan Gazi Kdz. Ereğli’de Roma İmparatoru II. Theodosius geldiğinde “kiliseler inşa edilsin” buyruğunu verdi. Bunlardan bir tanesi de günümüzde ‘Çelikel Camisi’adı verilen cami olduğunu görüyoruz. O yılda kimi kaynaklarda II. yüzyılda, kimi kaynaklarda IV, V. yüzyıllarda yapıldığına dair tabirler var lakin şu bir gerçek; Kdz. Ereğlide Osmanlı dokümanlarında 2 tane mahalle var. Birinin ismi Sultan Orhan Mahallesi, günümüzde maalesef Orhanlar olarak değiştirilmiş. Başkasının ismi ise Sultan Süleyman Mahallesi biz bunun ismini da Süleymanlar Mahallesi olarak görmekteyiz bu bir. İkincisi ise Kdz. Ereğli’de tarih boyunca 2 tane kilise var biri Ayasofya, birisi ise üstteki Çelikel Mescidi olarak belirtilen nokta o mabet ve Kdz. Ereğli’de bu iki kilisede o günkü tarihi süreçten esinlenilerek kilisenin ismine Orhan Gazi’nin fethi sonrasında Sultan Orhan Mescidi ismi verilmiş. Sultan Orhan devrin padişahı, o gün şahsen padişahın isminin verildiği bir caminin avlusundayız şu an ve bu cami bir selatin mescididir.”

Çetin Kdz. Ereğli ilçesinde kiliseden dönüştürülen iki selatin mescidine de gerekli tarihi hassasiyetin gösterilerek bilhassa genç jenerasyonlara anlatılması ve öğretilmesi gerektiğini söyledi.

İhlas Haber Ajansı / Serhat Halit Biçer – Yeni
Prev Post

Usta gazeteci Hıncal Uluç’un sıhhat durumu çok ağırlaştı! Onur Akay…

Next Post

Oğlunun skandalı sonrası Biden’a bir darbe de seçmenden! Demokratların birden…

post-bars

Leave a Comment